Toespraak Gentse culturele prijswinnaars 2012

Dames en heren,

Mijn voorganger Lieven Decaluwe had de goede gewoonte om elk jaar de culturele prijswinnaars te ontvangen op het stadhuis. Als eerbetoon. Uit trots. Omdat mensen met een uitzonderlijk talent om mensen te beroeren, op welke manier dan ook, ervoor kiezen om in onze stad te wonen. Jullie zorgen ervoor dat onze stad cultuur uitademt. We moeten er dan ook voor zorgen dat Gent een inspirerende voedingsbodem blijft voor zo’n groot talent. Ik ben dan ook vereerd om de traditie te mogen verder zetten en jullie hier vanavond te bejubelen. We zijn bijzonder laat dit jaar, maar dat heeft het voordeel dat jullie nog een keer kunnen nagenieten van de roem die jullie toekomt.

Want waarom kan een stad haar talent niet genoeg op een voetstuk plaatsen?

Misschien denken jullie dat het ons vooral goed uitkomt. Dat het onze internationale reputatie opvijzelt. Dat we die pluim graag op onze eigen hoed steken. Ik geef het toe, dat eerste is waar. Ik pak daar graag mee uit. Ik moet daar ook mee uitpakken. In tijden van budgettaire besparingen kan een beleidsmaker niet genoeg draagvlak creëren voor cultuur. Want het is geen luxeproduct dat als eerste van het lijstje mag geschrapt.

Kunst ontregelt. Het schudt ons door elkaar. Laat ons nadenken. En net daar waar het een beetje wringt pakt het ons recht in ons gevoel. Daar waar je ’t niet verwacht. En of het je nu een blok op je maag bezorgt, doet gieren van het lachen of een traan laat wegpinken, je blijft erop teren. Een paar minuten, uren of dagen. Sommigen laten zich zelfs inspireren om hun leven anders aan te pakken. Jullie houden ons een spiegel voor en laten ons kijken hoe lelijk en hoe schoon dat beeld is. Tegelijkertijd.

Het is vooral daarom dat ik jullie vanavond wil bedanken. Voor al die uren, dagen en maanden zwoegen aan je werk. Met goeie en slechte dagen en veel twijfels. Of het wel sterk genoeg is. Als kunstenaar stel je je altijd enorm kwetsbaar op. Je naar buiten geplooide binnenkant te grabbel gooien van menig criticus, je moet het lef maar hebben. Ik zou het eerlijk gezegd niet meteen durven.  

Maar kijk, het is niet allemaal kommer en kwel als ik jullie hier allemaal zie blinken vanavond. De een al wat meer dan de ander. En terecht. Sta me toe om te overlopen welke onwaarschijnlijke prijzen jullie het afgelopen jaar hebben binnen gehaald. Meestal heb ik de gewoonte om mijn publiek niet te lang te gijzelen met mijn toespraken, maar u zal mij vergeven dat ik vanavond genoeg tijd voorzie om jullie allemaal te bedanken.

Lies Pauwels wil ik als eerste noemen, ze won al in 2011 de prijs voor de meest indrukwekkende vrouwelijke bijrol in “Freetown” van Dood Paard van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties in Amsterdam, maar werd vorig jaar tot mijn grote spijt over het hoofd gezien. Beste Lies, ik ben heel blij dat je er vandaag wel bij bent.

Lies is niet de enige uit de theaterwereld die  in de prijzen viel, ook  Ontroerend Goed en Campo werd gelauwerd.

Ontroerend Goed won de Total Theatre Award voor beste vernieuwend werk met “all that is wrong” op het Fringe Edinburgh Theatre Festival en “work by emerging artists” voor XXXO. Beste, David en co.,  twee weken geleden ging ik naar ‘Fight Night’ in de Gentse Vooruit. Het was mijn uitje om het 22 jaar samen zijn met mijn man te vieren. Ik moet zeggen, dat was een fantastische avond.  Ik vind het echt fascinerend om te zien hoe jullie het concept ‘theater’ steeds opnieuw heruitvinden. Chapeau.

Campo werd met “Before your eyes” geselecteerd voor het Duitse Theatertreffen.  Met deze voorstelling weet Campo het publiek, zoals in heel wat voorstellingen, te ontregelen door alle gangbare opvattingen over hoe kinderen en ouderen in het leven staan in vraag te stellen.  Deze selectie is een belangrijke erkenning van het straffe werk dat Campo al jaren op internationaal niveau weet neer te zetten.

Naast acteurs en theatermakers,  heeft Gent ook heel wat toppers uit de danswereld in huis.

Alain Platel  won een eredoctoraat van l’Université d’Artois voor zijn indrukwekkende bijdrage aan de hedendaagse dans. Eigenlijk zijn de Platels een categorie op zichzelf in deze stad.  Ook Pascale en Serge hebben in Gent en ver daarbuiten al menig baken verzet. Alain, ik beloof u, als er ooit een prijs voor meest artistieke familie van Gent komt, winnen jullie de hoofdprijs.

Een heel andere categorie van dansers die in de prijzen vielen zijn de De Gentse Hoppers. Zij wonnen de eerste prijs op het Jazz Dance Festival voor het filmpje “Gent swingt”. Ik mag dan wel een verleden in Ballet hebben, als ik swing jazz hoor, voel ik mijn benen toch ook altijd kriebelen.

Van een dansfilm, naar cinema:

Nic Balthazar won de publieksprijs van het filmfestival The End in Amsterdam en de Gouden award van les Films du Bord de Mer voor zijn film tot altijd. Een aangrijpende film die je langs alle mogelijke emoties terugbrengt naar het punt waarop je weer glashelder beseft dat je maar 1 leven hebt en het best goed kan gebruiken.

Peter Monsaert won de Gouden Eenhoorn voor de beste film op het Filmfestival van Amiens voor “Offline”. Deze zeer Gentse film en een zeer straf debuut.

Geoffrey Enthoven en Pierre De Clercq wonnen de scenariorijs van de Vlaamse scenaristengilde voor het beste scenario en de prijs voor de beste komische speelfilm voor “Hasta la Vista”. Ook volkomen terecht.

Ook in de beeldende kunst waren er vorig jaar een aantal prijswinnaars:

Laat mij beginnen met een zeer grote naam: Michaël Borremans. Vorig jaar won hij de Vlaamse cultuurprijs voor beeldende kunst voor zijn gehele oevre. Mijnheer Borremans, ik beschouw het als een eer om u hier in dit stadhuis te mogen verwelkomen.

Daarstraks zei ik al dat kunstenaar zijn veel opofferingen en doorzettingsvermogen vergt. Eén van die doorzetters is zeker ook Ignace Van Ingelom. Drie keer deed hij mee aan de Canvas Collectie. De derde keer maakte hij een performance waarin hij verwees naar zijn twee vorige deelnames. Een rap-act die de Canvas Collectie won – het was niet onbesproken, maar toch nog eens een dikke proficiat voor de performance “Now or Never Ignace Van Ingelom for ever!”.

En zo komen we naadloos bij muziek terecht.  Gent heeft een zeer levendige muziekscene en is niet voor niks Unesco Creative City of Music.  Het mag dan ook niet verbazen dat er ook een aantal muziekprijzen naar Gent kwamen.

Balthazar won de MIA voor beste album voor Rats.  Jinte, ik heb begrepen dat jij hier alleen bent vanavond, maar ik stel voor dat jullie er morgen na het concert in de Botanique er nog eens extra op klinken.

De volgende muzikale laureaat is géén muzikant. Maar wél organisator.  Roel Vergauwen van Live Nation is de man achter I Love Techno. Vorig jaar won I love Techno European Festival Award voor Best Indoor Festival.  Ik heb ooit al eens een rondleiding gekregen achter de schermen bij I love Techno en was enorm onder de indruk van de organisatie van dit evenement.

In de categorie letteren won David Troch de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd voor zijn gedicht “wij waren geen jongens”. Voor deze belangrijke Nederlandse poëzieprijs was het de eerste keer dat ook Vlaanderen gedichten mocht inzenden en kijk, opnieuw een Gentenaar. Ik hou van uw werk en ben ook blij dat het mooie gedicht “gezel” dit jaar op de poster van de gedichtendag stond.

Ook in de categorie architectuur vielen er Gentenaars in de prijzen. Jan de Vylder, Jan Tailleu en Inge Vinck wonnen de Belgian Building Awards voor het residentieel gebouw van het jaar, de woning “BM”. Ook in de culturele sector in Gent hebben jullie al heel wat kwaliteiten bewezen met het gebouw van LOD en Les Ballets C de la B.

En last but not least. Creatief ondernemerschap wint aan belang in onze sector, ik vond het dan ook van belang om niet enkel artistieke maar ook zakelijke prijzen vandaag in de schijnwerpers te zetten.

Kurt Melens won met NTGent naast de cutting edge awards voor “Kinderen van de Zon” persoonlijk ook de prestigieuze Vlerickprijs “Beyondership Award leading to breaktrough”. Ook Stefaan De Ruyck behoort tot deze categorie. Hij won met Yesplan, een softwarepakket voor eventplanners de prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor cultuurmanagement. Stefaan, laat mij jou vandaag toch ook nog eens uitgebreid feliciteren met 100 jaar Vooruit.

Dames en heren,

Een stedelijk beleid dat niet investeert in creatief ondernemerschap lokt ook een verschraling van de beleving van een stad uit. Ik zal me de komende 6 jaren dan ook met hart en ziel inzetten om jullie belangen te verdedigen.

Ik kan me inbeelden dat jullie blij zijn om elkaar eens te kunnen ontmoeten. Dus laat ons het glas heffen op zoveel schoon volk hier bij elkaar vanavond. Dat jullie nog veel inspirerend werk mogen creëren in de toekomst. Ik ben al benieuwd.